Bienvení@'l mieu blog chafallu :P ya gracias pula vuesa paciencia pur la tardanza de llograr esti blog,deixare dalgún camentariu :)
08/03/2006
filoloxía básica
CONTAUTU DE LLINGUAS
Buenu,eiquí faigu una amuesa peresplícita d'un apartáu qu'a lus llïonesistas,llïoneses...interesanmos enforma.
Pidu a la xente que llea esti blog,que tenga paciéncia cul mieu llïonés "inmexorable" ¬¬ ...jajaja.
N'esti casu, a parte de deprendere la llingua,tamién ía un casu de billingüísmu "insuficienti"(jaja) ou un gran fenómenu llingüísticu,nomáu "diglosia"(la mental,tamién),nél cual,n'esti blog,desplicare unos términos básicos na politica-llingüística,pa lus filólogos nueos,ou simplemeti,la xentiquina qu'entama a deprendere la llingua llïonesa,cumu you,pa que,namás entamare,tea unos conocimientos básicos n'esta filoloxía
Cal remarcare,que cumu persona humana arrexuntá cun las mieas "albildrás",pueu amestare la miea ideoloxía política cun la llingua.Ca un qu'albildre lu que-y preste,nun fae falta dicilu
1.1Comunidás llingüísticas,llinguas ya países.
Una comunidá llingüística ye un conxuntu de personas que comunicanse cun la mesma llingua.
Una definición perprobe,peru ía l'entamu mas acertáu.Eiquí díznos una parti d'una constituición d'una naición(a parte la sua hestória,cultura...).
Unos datos "pur mantéu",pa situanos...
Nél mundiu calcúlase qu'esisten unas 6000 llinguas(llinguas oficiales,dialeutos,falas...),en cambéu,solu hay 180 estáos.Faciendu media de too esti,da unas 33 llinguas pur país.
N'Iuropa,pur exemplu,Islándia,Albánia ou fora d'ehí, Cuba ou Corea,"Sufren" el fenómenu'l "monollingüísmu",peru perpoucas eceiciones
(si güedeyáis un llibru de filoloxía, pocu anticuáu,qu'hay ágora'n réximen,según propuestas acetás de lus diferentes encargáos d'ensiñanza,podéis güedeyar que cumu exemplu de "monollingüísmu ,n'Iuropa,tamén salía Portugal,pur que fae pocu que'l Mirandés ou lhêngua Mirandesa,ta oficializá,ya cal remarcare que nun atopábase nin cumu dialeutu nos llibros de nivel primáriu).
En cámbeu,tamién atópase'l "multillingüísmu" ou "plurillingüísmu",el cuale,ía too lu contrariu a too lu que taba falandu ágora,ye dicire,l'usu de 2 o mas llinguas n'un mismu estáu o pur parte d'una persona.
Un ñidiu exemplu,ye la Índia(500 llinguas) ou Papua Nova Guinea(800),las cuales,cánnu piérdense d'estas, enforma.El llïonés,tién suerti,comparáu cun estos países subdesenvolupáos,ya que ta n'una sociedá nél cual,tién recursos pa mantener lu que-y queda si lu güedeyamos d'esi puntu tan internacional,digamos mundial;Peru tampocu ye un gustu oyire qu'atópase nél llibru roxu l'UNESCO...
1.2.BILLINGÜÍSMU:
El billingüísmu consiste nel usu regular y'alternáu de 2 llinguas.Lus falantes (ou lus grupos soiciales) nómanse,entós billingües.
Billingüísmu,unu de lus fenómenos producíos pul contautu de dous llinguas,esti,nun confundire cun la "diglosia".
Diferencias ente estas dous:
1.3.DIGLÓSIA:
La diglosia ye una situaición llingüística en que 2 llinguas (o variedás) úsanse pa funciones diferentes n'una sociedá:
-(A)(de Alta) utilízase pa usos formales,sobretó,cuandu ye n'escritu
-(B)(de baxa) utilízase pa usos orales ya informales.
(Desplicu un pocu la diglosia cul exemplu'l LLÏONÉS.)
La llingua oficial,pur desgracia ye'l castiellán,ya utilízase pa usos formales,
L'Alta ye'l castiellán,pur lu xeneral,aunque manquenos,peru según la ideoloxía podemos albildrare que non,que'l llïonés pué sere formal...Situaición difícil,nin siquiera ta oficializá,si que podemos falar de forma formal,peru güedeyase crudu...
Por l'outru lláu ta la baxa,que nun fae falta dicire ná,ye la que falas,albildras...
(nun significase que seya'l llïonés,oh!!)
*****Una cousa importanti,las 3/4 lus que tan deprendiéndu'l llïonés,ou finan de deprenderlu,nun yian billingües...oxu!!,pa sere billingües,nun esiste la traduición,ye dicire,qu'al falar llïonés,si nun ye que falamoslu de pequeños,tendemos a facere torna na miente ya nel autu utilizamos el llïonés.
Esti autu de torna dicenmos si yiamos ou non dominantes d'esta llingua,
l'únicu remediu qu'hay pa esti ye...USÁLU!!!!,
Grácias a esti autu reflexu,piérdense munchos refranes,perífrasis... llïonesas utilizandu la substituición equivalente d'outros,peru estos yian traducíos del castiellán...asina piérdese la gracia d'una llingua
Salu,axebra ya oficialidá.
Licia
Licencia:Libre Licencia de documentación Libre (Inglés)
hola yo soy de asturias y aunque no hablo asturiano lo apoyo. en asturias pasa lo mismo que en leon pero cada vez mas se apoya el asturianu. puede que este año el pp e izqierda unida consigan que el asturianu se haga lengua oficial de asturias .
un saludo
| ||||||
Amestar feed a:
Contautar col autor |
Archivu
| Quies facer un Blog equí
Sitiu desendolcáu, diseñáu y xestionáu 100% con Software llibre: GNU/linux, GIMP, PHP, MYSQL, APACHE, ...
