Bienvení@'l mieu blog chafallu :P ya gracias pula vuesa paciencia pur la tardanza de llograr esti blog,deixare dalgún camentariu :)
08/03/2006
Conflictu llingüísticu ya sustituición
Buenu ya vou pur la segunda,eiquí,adientrase mas na "política llingüística" qu'en outra cousa,peru bonu...
Fadre una "breve" desplicaición so las llinguas minorizás (cumu'l llïonés),minoritárias...
1.1.Conflictu llingüísticu.
El contautu de llinguas ye frutu de fatores diversos,cumu'l dominiu d'un territoriu,la preisión cultural ou economía d'una llingua poderousa ou lus movemientos megratorios a zonas mas industralizás.
Asina,nos casos de contautu de llinguas,especialmente cuandu esiste una situaición de dominiu d'un pueblu sobru outru,si una llingua nun caltién el suo espaciu propiu -el territoriu nel que se pué facere servir pa toos lus usos soiciales,públicos ya priváos -se pué producir un conflitu llingüísticu.
N'outras pallabras:
Un conflitu llingüísticu ía una situaición na que 2 llinguas compiten pur sere usás ya una d'eillas(dominante)utilízase ca vegá mas nas situaiciones comunicativas en perxuiciu de l'outra (subordiná).
N'esti apartáu entra el términu "diglosia" la dominante ye la "A" ya la subordiná la "B".
1.2.Llinguas mayorizás ya minorizás.Las lliguas minorizás.
Hay 6.000 llinguas repartías desigualmente ente 6.000.000 d'habitantes en tol mundiu ya'l teritoriu qu'ocupan.
Asina, hay munchas llinguas cun munchos milliones de falantes,cumu'l chinu mandarín (874) ou l'indiu (336),ya d'outras qu'apenas tienen unas docenas,cumu la llingua "bo",a Papua Nova Guinea,que countaba nel 98 cun 85 falantes,ou la llingua "birale" a Etiopía,que solu tenía 20 nel 1990 ya considérase,güei,casi estinguía.
A parti d'estu,las llinguas cun munchos milliones de falantes,que podríasen considerare mas mayoritárias,llegan,xustu,a una decena( inglés-341,castellanu-340 ou'l pertués-176).
La mayoría toas estas llinguas imponense nas árïas mas amplias,nomás las "dominantes"ou "A".(Nun fae falta que ponga munchu exemplu XD).
Las llinguas minorizás,en cambéu,tienen un nome de falantes reduíu.Pes'esu,yian llinguas qu'utilízanse normalmente pa toos lus usos soiciales.(Suecu:8 milliones de falantes ou'l finés cun 5).Peru,tamién,hay llinguas minorizás que nun puen "disfrutar" d'esta normalidá.Pur tantu,ía preferible distinguir ente llinguas minorizás y llinguas minoritárias.
Una llingua minorizá í'aquella,que ,nel suo propiu territoriu,retrocede nel usu baxu la preisión d'outra llingua dominante.
La mayoría las llinguas minorizás suelen sere tamién minorizás.Un exemplu nidiu enforma ye'l nuesu casu:
-Minorizá:Ta retrocediendo abondu,n'esti casu pur tres llinguas,el gallegu,el castiellanu ya'l pertués
-Minoritária:¡¡¡ vamos contare lus falantes de llïones!!!...XD
1.3.El procesu de sustituición:
Lus pueblos cun llinguas minorizás atópanse'n situaiciones de conflitu llingüísticu que puen llegare a la sustituición la llingua mas "DÉBIL".
El procesu de sustituición llingüística ía un procesu de cámbeu pul cuale la llingua dominante n'una situaición de conflitu llingüísticu fina faciendu desapaecer la llingua subordiná.
Ye un procesu gradual qu'entama cuandu una comunidá pasa a sere a billingüe y'adota,pur la fuercia ou pur que si (casos determináos),outra llingua.La llingua propia,entós,úsase'n menos ocaisiones ya va perdiendu falantes.Ye un procesu llargu que dura,pur lu menos,tres xeneraiciones.
Las razones purque una llingua ye escaecía yian variás:
-el prestixu que caltién la llingua FORIATA ,
-Las espetativas de mexora soicial que güedeyan lus falantes si adotan la llingua nuea,
-Confianza escaecía de la llingua propia,rellaicioná cun la falta de reconoicimientu oficial.
Si una llingua nun trasmítese de xeitu natural a las xeneraiciones nueas,en pocu tiempo fina pierdiendu lus suos falantes.Est'ía un procesu que a sufríu munchas llinguas cumu la nuesa ya cumu'l dálmata,pur exemplu:Calculase que duranti'l sieglu XXI morirán,si nun tómanse medías,casi,la metá las llinguas l'humanidá.
1.4.La normalizaición la llingua.
Si la sociedá tién conciencia la importancia ya'l valor la llingua própia,se pué aniciare un procesu'l cual daría importáncia,en toos lus sentíos,a la llingua minorizá ya de outru rumbu'l conflitu llingüísticu.
El procesu de normalizaición llingüística ye un procesu de cambéul cuale consisten recuperare d'axeitu lusu normal duna llingua amenazá.
La recuperaición consiguese cuandu la llingua minorizá utilizase habitualmenten toas las situaiciones,tantu nas mas informales ,que danse na comunicaición privá,cumu las rellaiciones cun l'escola,lus medios de comunicaición,alministraición,xustícia.Ya,poru,yá nun pué havere diglosia.
En xeneral,la normalizaición ha de dire acompañá de medías políticas que den soporte a la llingua dominá. Ha d'havere,entós,lu que nómase planificaición llingüística,el cuale,comprende 2 aspeutos diferentes enforma:l'ampliaición de l'usu la llingua na sociedá (mas usu ya mas falantes) ya l'establecemientu d'unas normas ortográficas que unificás,faciliten l'usu públicu la llingua.
1.5. La normativizaición.(academia la llingua)
Pa que la llingua puea sere ensiñá nas escolas ,pa que se puea usare nos medios de comunicaición,pa,'n definitieva,puéase facere servire na escritura.Fae falta unas normas xunitárias fixás y'acetás pur tol mundiu.
La normativizaición consiste na fixaición de l'ortografía,la gramática ya'l decionariu oficial de la llingua.
Licencia:CC Reconocimiento NoComercial SinObraDerivada
| ||||||
Amestar feed a:
Contautar col autor |
Archivu
| Quies facer un Blog equí
Sitiu desendolcáu, diseñáu y xestionáu 100% con Software llibre: GNU/linux, GIMP, PHP, MYSQL, APACHE, ...
