..:.:CiSaStUrA FrAxInEtUm:.:.. Blog País Llïones GuGara.com

..:.:CiSaStUrA FrAxInEtUm:.:..

Bienvení@'l mieu blog chafallu :P ya gracias pula vuesa paciencia pur la tardanza de llograr esti blog,deixare dalgún camentariu :)

Filandón-->las filanderas/Las pedras del teixáu

26/04/2006

Las filanderas (Hestorias curtias)

Fou un día la ca de Pilarín a lláu'l pozu que tenía la parte norti'l pueblu y'atopéi unas cuantas muyeres;

Taban toas arrexuntás,na eira'l Tiu Michanu;La mayoría taban filandu;You ditrás d'un fatu de carqueisas ya derrepente pasa'l FALADEIRU'l pueblu,ya tiróu un pedarrazu al lláu u taban eillas.

L'home,p'amansïare la cousa,salta:"Pa las que filan",y'entama a riise.Peru la fía'l ferreru,la mas listiella diz:"You adobanu",¿a si? "Pus cueyelu cun la manu".Entamanon toos a riire ya dalgunas cun remiellas pa la qu'adobanaba cumu dicindu "miyor,calladina..."

Las pedras del teixáu:

Taba you cun Marianua al lláu'l pozu l'eira,tou enchenu barrizales,que si descuidabaste,te moxabas enteru,purque enantias nun había asfaltu cumu ágora...y'amás esos charcos engañante,soden mas fondos de lu creyes.Lus poucos borrachos qu'hay nel pueblu siempres son los únicos que caen.

Tabamos eilli ,lus dous,Marianu yera mas grande que you,ya güedeyemos nel intre,un fatu de mozos que diban pa cun la Campanina (na plaza central del pueblu),onde reuníanse lus guaxes,pa facere conceyos;Lus mas piquiños xuegaban a l'escondite ou a l'aluche ya lus mas grandes a bolos llïoneses,(qu'el mieu güelu ya'l mieu pa yeran lus miyores).Lu miyor yera güedeyar l'especie de llucha llïonesa que facian,siempres había un mozu,que nomábase César ,igual que you,que yera de lus piquiños,peru'l mas grandullón,ya siempres que xuegaban y dibaste pa un lláu,eilli ayudabate pa que te cayeras,comu yera'l mas forfucu...Dempués taban lus mayores,que si facían aluche,yera pur l'amor d'una moza,pa ensiñar lu fuertes que yeran...

Bonu,diban pa la plaza,ya páranse a falar delantre la ca de tiu Fermín.Marianu,que yera muy pillu,ocorriose-y l'idega d'utilizar lus morrillos qu'habían pur ehí pa descargarlos nel teixáu,y'asina cuadrare que lus guaxes corrieren cagandu centiellas.Asina que cueyimos las piedras ya tiramoslas pal texáu'l Fermín (si nun facíalu,al sere tan bestia,dempués pegábame ya too,you yera'l piquiñu asina que tenía qu'oubedecere),ya: "pum.pum,pum,pum..." diban cayendu una pur una,pavias lus mozos siguian falandu.Al oyire'l ruíu Ferminín sal de la sua ca cul cinturón,lus mozos comu había Lluna güedeyanon l'aniella'l cinturón ya ensin entrugare a naide salienon toos pitandu,¡¡eilli naide entrugaba na!!corrienon ya corrienon ,ya peme que a un mozu ou dos,alcanzoule un zurriagazu.

Na plaza nun quedóu nin un alma.Desapaecienon toos en cuestíon de segundos.Pavias,Marianu ya you riendomos a carcaxá llimpia...

Ver/Escribir Comentarios (3)

Calendariu pal llabraor

26/04/2006

Xineru:
Comu'n Diciembre,mátanse lus gochos, tamién hay fríu ya llueve abondu,pus curanse lus chorizos ya xamones.Ye dicire, tou lu de la matanza ya xántase de too lu que recoyiose durante l'annu.

Febreiru:
Llimpianse lus praos ya déxanse lus guertos llibres que tienen repollu,triegu ya cebá pa'l ganáu com' ugüeyas,vacas...purqu'en Marzu hay-los qu'arare ya sembrar .Enantias,escatábanse las urces pa facere'l pan nos fornos que cá ca tenía unu ya trayere lenna'l monte pa'l prósimu iviernu.

Marzu y'Abril:
Ya entama la faena:pódanse lus arbores ya las viñeas,faense semilleras de lechugas,pemientos ,tomates,zanahorias,calabacín ya repollu(berzas) pa llueu plantare cuandu seyan grandes punxialas en separáu ya medren mas,ya échanse trocines de patacas na tierra que ta ará y'aboná pa llueu recueyere pa xantar ou vender,siembranse garbanzos ya fabas pa tener fréxoles y'outros pa secar(pa semiella).Hay un dichu que diz:Pa San Marcos,lus garbanzos ,nin medráos ,ni nos sacos.(est'ía'l 25 d'Abril).Si hay calor pur abril ya mayu florecen lus arbores ya'l campu.Son lus meses mas bonitos,lus dís soden mas allonxáos ya mércanse lus gochos pa cebar durante too l'annu y dempués matar(enantias mercábanse'n setiembre,pa que la carni fora mas fecha ya miyor).

Mayu:
Enantias afuracabanse lus eiros pa dempués ralvare,y'haranse las vinnas,pa plantar las semilleras fechas en marzu;áranse las vinnas outra vegá,peru lus de 2ª ya déxanse medrare pa que dean las uvas,sulfátanse ya fasta la cosecha qu'ía a cabeiros de setiembre y cimeiros d'outubre.

Xunu y Xunetu:
Riégase'l frutu y llimpiase de hierbas pa que medre too lu de la huerta.Ya siegase la hierba lus práos enantias cul gadañu(ágora cun máquinas segaoras y'apolcanse)pa'l ganáu.

Xunetu y'Agostu:
Siegase'l pan lus eiros(enantias segábase cun Ocín y'acarríabase pa maxalu na metá de xunetu(ágora bien,una cosechadora que lu fae too n'un día:xuegan,axebran el granu la paxa)De la paxa que s'outién faen alpacas;Sobru'l 9-15 d'agostu plantanse'l repollu pa dare too l'iviernu.Enantias,a cabeiros d'agostu,sembarbanse mas patacas que recoxíanse'n Noviembre,ágora solu sembrase'n Marzu.
N'agostu ya cimeiros de setiembre sémanse las patacas ya lus garbanzos que ya tan secos igual que las fabas(qu'atópanse'n caxas).

Setiembre:
Ía'l mes que menos trebayu tien,y'aunque nas güertas siempres hay de facere daqué,tamién cellebrase,pur exemplu:El Cristu (17)ya La Encina(día 8),el mismu día tamién dívase al monte ya traíase ramos de robre pa las ugüeyas ya guardábanse nel paxar pa dar-yos cuandu nnevaba ya recoxíase,tamién,l'otueñu que yera yerba lus praos ya secabase pa lus animales.

Outubre:
Mes de recueyer cosechas,enantias que venga la lluvia,comu lus pemientos ,tomates y cebollas ya too lu de la güerta cun lus frutos.
Llueu,tamién,facíase la vendimia ya la sementera de cereales comu'l trigu,el centenu,la cebá...dende'l 15 d'outubre fasta'l 15 de nouviembre.

Nouviembre:
Páñanse las castannas d'una n'una (que yá ía tela...),enantias traíanse n'ouriciu día a día.Íbanse metiendu en ca ya dava-yse a lus gochos pa engordalos,ágora vendense pa piensu dulce y'asar pur las ciudaes,qu'enntias nun se mercaban n'éstas.

Avientu:
Lluvias ya ñeves,matábanse lus gochos,ca famillia c'un ya facíase fiesta'l día la matanzaya cul gochu muertu,las patacas en ca,el granu pa facere farina nos molins,amasabase nel fornu a lennaya recoxíanse lus garbanzos y'asina cun lu que tenáis pur ca,xantábase y'a pasare lus meses d'iviernu.Ya tornar a entamar.

Ver/Escribir Comentarios

Nel día'l Llibru,regala Tebeos

19/04/2006

Bonu,estu ía un pocu estra lu que faigu siempres,la cuestión ye,que trata d'una iñiciatieva perbonita,ya yá que préstame abondu'l cómic,vou punxiala.

Ésta ía una pergran idega de "La Cárcel de Papel" cun "Tebelogs",estu unvióumelu'l mieu collaciu "Discómic"afecionáu a las vinnetas ya músiquina rellaicioná cun éstas d'artistas ya formaiciones encadarmás na musica propias dedicás a lus ArTebeos.Nun confundir cun Bandas sonoras ya sentonías,nin artistas dibuxáos nas vinnetas,nin portás dibuxás nos discos;Ná que vere cun la rïal tema.

Eiquí fáigovos una amuesa'l cartelu de too esti percal:

Ver/Escribir Comentarios

|Mensax:el llïonés...|el castiellanu

09/04/2006

Esti ía un mensax qu'unviánonme de cachondéu pul xotmail,ehí teneis:

¿Ya comu ía un llïonés d'afechu?;Tovía nun sabeslu? ay

cafre...

El llïonés ye'l miyor ser cul que te pues atopare xq si daqué nun va escaecete cun eilli sedrán las risas, y'ensin riïr nun se pué sere feliz. Asina qu'asperas, pon un llïonés na tua vida, si ties suerti quedarase ehí pa facete feliz.

-------------------------------------

Eiquí vos presentu al mieu collaciu Don Mariano Castillo Siero ;Mas conocíu comu:El Valli:

Ver/Escribir Comentarios (3)

LA GLOBALIZAICIÓN (I)

10/03/2006

El llïonesista internacionaliegu

¿Qu'ía la GLOBALIZAICIÓN?

Bonu,eiquí desplicu-yos un pocu ,pur enriba,toa esta masacri de cousas inxustas ya necedás fechas pur ricanchones cun chalés ya piscinas(cumu lus de Parque Sol ,pus esos,ou mas xD!),ágora ensin frivolizare si mos paramos albirdrare n'estu pescanciaremos toa esta probeza,esplotaición,corruciones,frayás d'estáu...

Lu primeru,situare la nuesa sociedá na cuale vivimos;

Ye una sociedá lliberal ya basase n'una economia de mercáu,esta ye la SOCIEDÁ CAPITALIEGA.Na cuale,hay que destacare qu' esiste :la propiedá privá/pública (dígolu,purque nun ye lu mesmu,pur exemplu,la sociedá comunista'n Cuba(eillí la propiedá ye "común-estatal") ,que la nuesa) ya dous fatores más que van en conxuntu,las lleis de llibre mercáu ya la sociedá de clases.

La sociedá de clases:

Las lleis de l'oferta ya la demanda:

-Oferta:Too produtu que ta a disposición pa merca-se

-Demanda:Produtu potencial de mercaores d'esti.

¿Purqué lus fatores cabeiros tienen esa rellaición?

¿Purqué faen too esu las multinacionales?

pus pa disminuir costes de produición:

1-Materia primera(si esplotan países probes cun esta,sa-yos mas baratu).

2-Fàbrica(Nun ye lu mesmu construire una fabrica d'uralieta n'un país desenvolupáu,que nun esisten normas de seguridá pa construir (si rompe que rompa) ou dientru mesmu na fábrica dir ensin traxes pa protexe-se n'oficios determinaos o d'escalzos pula fábrica qu'una fábrica europïa cun las suas llexislaiciones del trebayaor).

3-Máquinas(las mas baratas,tamién,ensín medías de seguridá,si pillaste lus deos,pus te fodes,purque tampocu cueyes la baxa nin ties S.S (seguridá social).

4-Enerxía.

5-Manu d'obra(Barata y'abondante .Barata p'eillos,ta ñidiu,paga'n pocu ,nun faen nin siquiera finiquitos al despedir,lus trebayaores faen una xornada que supera lu normal pa una PERSONA ,nun falu d'animales ¬¬ ,ya nun pagan toas las suas horas de trebayu cumu devieren.Lu d'abondante ,ye purque a más de tou,tienen la manu d'obra infantil,que ye la mas grande qu'hay n'esos países(si non,guetar en cualsequier llibru de natalidá n'estos lláos)ya pouca xenti xubilasepurque,nun esiste).

6-Marketing(merca,merca,merca,las multinaicionales quieren dineru ya *MERCÁU LLIBRE(que nun-yos xanten la tiesta,"cagu'n mi mantu"),merca,"Dame una daneta..pero al menos dame una"...insistu MERCA.>("ya mos facemos una idega,coima!! XD")

7-Transporte(MERCÁU LLIBRE*,res *d'impuestu d'aduana,nin *lleis proteicionistas,nin na de na.Desprotexamos la piqueña empresa ya lus suos puestos de trebayu,cun produtos estranxeros*).

8-Impuestos(dientru'l transporte...).

---------------------------------------------------

*Lleis proteicionistas:Lleis que púnxianse cumu impuestos a lus produtos importaos pa que seyan mas caros que lus nacionales(Asina la xente,pur ser caru,nun mercalos,entós ,escueyen el nacional,que sal mas a preciu).

*Impuestu d'aduana:Impuestu reflexáu nas lleis prtoteicionistas.Ye dicire,qu'al pasare la fastera d'outru país que nun seya'l d'orixe,cárgase automáticamente nél preciu'l produtu.Si ent'estos 2 paises hay acuerdos comerciales ou convenios pué que fuliminense.(Sobornos...)

Teoricamente cun estos,el consumidor quier siempre'l miyor ya lu mas baratu,Ye dicire:****

-produtu importáu:+ impuestos:+caru

-produtu nacional:-impuestos:+baratu

****Peru estu ,solu,ye teóricu,purque a la pratica lus produtos importaos a pesar de tar mas cargáos d'impuestos,en rïalidá siguiden siendu mas baratos que lus produtos nacionales debíu a que producienonse'n países u lus costes de produición ían estremadamente baxos

------- -------------- ----------

*MERCÁU LLIBRE:Doble sentíu:

1-Llibrecamudismu (non impuestos),desproteición de la mediana empresa ya lus suos lláos de trebayu.

2-Nun llímites llegales (intentare disminuir la lleis soiciales de PROTEICIÓN DEL TREBAYADOR),idega que l'estáu nun haiga qu'intervenir nel mercáu, ya llibre mercáu,ye dicir,camudare las relaiciones llaborales tebayador-empresa,que forman parte'l mercáu.

Que pasa si l'estáu nun interviene (en forma de lleis) n'esta relaición?------>>>ESPLOTAICIÓN<<<------N'esti casu ,las empresas naiccionales tratan de disminuire las lleis llaborales del cimer mundiu ou de solidarizare.Entós,l'oxetivu eseincial ía disminuir costes de produición (reducir sallarios,plantillas...).Estu ta ñidiu pa las multinacionales nos países probes,puen facere lu que-yos preste.

------------------------------------------------------

La fuercia las empresas multinacionales

-El dominiu las empresas multinacionales ye tan grande qu'influye sobru lus goviernos purque lus suos intereses económicos nun seyan afeutaos pur medías de proteición del trebayaor.

-El gran provechu qu'otienen las empresas multinacionales provien de la sua diferencia ente lus precios del produtu lus paises ,lus cuales,lus venden respeutu lus sallarios que pagan a lus paises u tan instalaos.

-N'estos paises las empresas multinaicionales atopan manu d'obra perbarata y'abondante,un trautu fiscal perfavorable pa desenvolupar la sua atividá,ya sobru too una llexisllaición perdébil ou a vegás inesistente en materia de seguridá llaboral,salú,prestaiciones ou proteicción del mediu ambiente.

------------------------------------------------------

-¿Que ye lu que nun quieren las multinacionales (Nos paises probes)

Que lus paises nun punxien lleis de proteición del trebayador ya'l mediu ambiente,purqu'estas lleis aumentan lus costes de produición de la empresa ya faen disminuir lus suos beneficios.

-¿Que ye lu que quieren las empresas multinacionales?

En xeneral quieren llibre mercáu.Lu positivu:(p'eillos)reducir costes.//Lu ñegatievu:(pa toos ¬¬,bien)Quiereden que l'estáu nun intervenga en res de lu que faen,estu,provoca nos paises ricos el paru,ye dicire,munchas empresas pechan(desllocalizaición) purqué eiquí tenemos llexisllaición fuerti(p'eillos mas costes),pur lu tantu:ñumberos roxos.Ya nos países probes:Nun tienen lleis,ya las empresas impiden qu'estu pase,a partir de:ESTORSIONAN,PROMOCIONAN DITADURAS=>esplotaición llaboral;Si non,entrugar quien pagóu la campaña elleutoral al BUSH,(suena TEXAS CO.PRETOLEUM?? >>pretoleum??quien tien petroleum??que guerra fízose gracias a esti??que falase sobru la guerra santa??que dices sobru países arabes??que coima dices!!,fala altu!!!..."Ye too tan relatievu",ains...