Bienvení@'l mieu blog chafallu :P ya gracias pula vuesa paciencia pur la tardanza de llograr esti blog,deixare dalgún camentariu :)
13/07/2007
Faigu eiquí una refereincia a esti trax,ya qu'ía un de los mas estrannos qu'hay nel reinu ya val la pena remarcálu pur la sua riqueza y'antigüedá.Difiere abondu cun el trax charru ya l'albercanu aunque tean ambós al lláu.
Eiquí vos deixu una páxina pa que puean vostedes situase:
http://www.candelario.info/
Decidí el métodu de videos desplicativos pa lus traxes del Reinu ya qu'ía una pesadez lleer tantu.Asperu que-yos preste...
TRAX NORMAL:
Informe:
-Xubón de tercipelu brocháu de manga llarga bordá en filos de seda,átase cun botonaduras de filligrana oru.
-Falda ou guarpías
-Mantéu confecionáu'n pañu de Béjar.Distinguíu'n 2 partes,la parte baxa nomá "alrïor" bordá cun filos doráos ya de seda.Remátase cun ribeteadín de terciopelu ñegru.Esti mantéu átase cun una banda de seda en xeitu de llazá.
-Faltriquera confecioná cun satén de brocáu,terciopelu de collor,bordá cun seda ya lentexuelas ya rematá cun tercipelu ñegru.
-Mandil.En el trax de gala ía de satén ya nel de faena de percal.
-Serenu bordáu'n plata,llentexuelas ya pasamantería
-Medias d'algodón
-zapatos de terciopelu ñegru cun puntas de charol cun "maxuelas" p'atare.
-Broche (motivu froral)
-Collarás charras
EL CORIOSU PEINÁU
TRAX RELIXIOSU
Ía'l mesmu peru...
-Pañuelo nnidiu de seda
-toca o mantiella de brocáu de terciopelu
TRAX DE CHORICERU(HOME)
Dícese de choriceru pur que lleva una alforxa au guardar los chorizos
13/07/2007
¿¿Daquién dixu que solu lus mocines p'enriba podíamos llevar traxes tradicionales??.
Güedeyar esti vídeu d'Aliste ú conservase la tradición matriarcal del Reinu de Llión.
12/06/2007
Receta:
7 huevos,210 g d'azucar,210 g de farina,mantequiella,farina pa moldes.
Cal remarcare qu'esti tipu bollos fáense en fuéu de llenna,ía dicire,fornu tradicional.
Pasos:
Precalentare a 180 el fornu,engrasare'l molde q'utilicemos cun farina ya mantequiella.
Punxiar lus huevos ya l'azúcar nun bol,ya montar esta mezcla fasta qu'aumente'l volumen fasta 5 vegás.Annedire la farina ensin batir.Esponelu nel molde ya'l fornu.
Pa sabere si ta fináu clavar una alfiler nel bollu ya si ta duru,quier dicire que ta fechu.(Esmoladre'n caliente)
Preferiblemente dorare cun yema de huevu.
Cal remarcare que las maragatas nun utilizaban mantequiella,si non qu'aceite,"coriosamente" cul mesmu métodu pa facere l'empaná berciana.
El bollu maragatu tien la carauterística que ta destináu pa una boda,pur lu tantu tien de seguire el plan que vívese.
Cuídase munchu'l xeitu de facere,ya qu'el debuxu'l bollu ía un maragatu representandu'l mozu "de caldu" ou padrín del noviu.
Ta peradornáu pur too tipu d'ellementos de repostería fasta las peladiellas típcas fasta las gominolas.
Eiquí vos presentu'n trebayu perseniellu pa lus mas piquinnines de la ca,cumu introduición a la cocina tradicional.(Nun se pué comparare cul bollu braeiru,nnidiu tá).Pásanselu bomba!!
Siempre pué acompánnanse cun pucu d'anís ya qu'ía perdulce.
Est'ía el braeiru bollu(1991)
Lus novios recién casáos reciben lus regalos lus vecins del pueblu.
Bibliografía:La boda maragata d'Inocencio Ares Alonso.
12/06/2007
¿Cumu facere un collar de corales?
materiales que necesitamos pa facere un collar (bisutería) d'Aliste pa las prendas tradicionales:
SAL,AGUA ya FARINA
pa faceri la denominá "pasta francesa" q'una vegá secá punxiáse'n duru ya utilizaréimosla pa facrei'l calcu'l coral.
Necesitase bolas d'orbebrería (lu que sedría'n Sallamanca las denominás "bollagaras") tradicional.Pa conseguilas, vos recomiendu la tienda "EL REDONDEL" céu la plaza mayor de Çamora.
Estas serviran pa facere l'adornu xuntu al final,la parte relixiosa,cumu,si mos decantámos pa'l norti punxiaríamos un "cristu barrigón", peru cumu estu solu ía un exemplu,punxiaréi una cruz de rosariu ya una estampina solida nel mediu.
Tamién necesitas pintura 'n roxu pa pintare'l tonu de coral.
Lu primeru que temos de facere ía la masa xuntandu sal ,farina ya una poquina d'augua fasta conseguire una especie de masa tipu "plastelina"
Dempués coyemos unas bolinas sacás de la masa fasta facere un ovalu asemeyáu al coral pullíu que punxiábanse las alistanas.
Cuandu tenemos diferentes piezas nas cuales podamos conseguire un collar de vueltas abondu,vos punxiu l'esquema que seguí you mas alante,punxiánse estas piezas n'un fornu a 150 ºC fasta que güedéyese que tan duros,Tamién outéi pur punxiare nel mieu collar unas perlinas cuadrás cumu estas:
Una vegás sacás del fornu,pásaselas pur un filu fináu'n cinta que n'esti casu you nun punxiéi pur comodidá,peru braeiramente tien de suxetase cun esta,pa podelas atalas nel cuellu.
ágora solu toca pintalas cun roxu:(utilizandu tamién tonalidáes varias pa que quede mas natural)
ya'l resultáu'l nuesu coral queda asina:
Eiquí vos dexu una semeya'l mieu trax ya un vídeu d'un filandar autual grabáu n'Aliste:
12/05/2007
Eiquí vos presentu un apartáu tamién etnográficu ú fadréi una amuesa la cantería llïonesa,n'esti casu de Senabria(del pueblu de Castromil,Zamora). ya cumu lus construtores las arcaicas cas robraban cuandu las finaban.
Coyí una superfície imitandu la piedra pura peru mas blanda ,ía dicire yesu forráu (cumu'l pradur).
Utilicéi una especie de punzón pa madeira ya un martiellu pa podere facere'l 3d na tabla de superficie.
Cun la collaboraición de Joaquín Miguel Alonso González .
Mas informaición n'Escuela de artes y oficios de León.
(cuandu lu finé,punxiaréilu eiquí...)
10/05/2007
N'esti post mostraréi la restauraición d'una masera de fae 50 annus,ya'l tratáu que fa-yse d'esta pal suo caltenimientu( cumu'n xeneral toas las madeiras).N'esti casu, de nogal.
Las masera tenían la función de llevare roupa n'eillas,pa que las muyeres punxiénanselas na tiesta ,ya transportalas fasta un ríu ou'n abrebaeru,pa poder llavare la roupa.
Esta ía la maseira a restaurare:
El primer pasu que fáese ía llimpiar la madera ya quitala de ronnas ou dalgunas superfície en mal estáu ya allisala.
El segundu pasu ía finare de llimpiare la superficie pa dar pasu a la pintura y trautamientu llíquidu,faciéndu cun estu l'obertura lus poros la medeira,pa que quede millor.
El tercer pasu,ía conseguire una superficie estabre ,ía dicire, la superficie d'antannu qu'había,asina el cuartu pasu mos sedrá perfácil.
El pasu cuartu,ía la pintura,se pué collere la pintura que vos deseades, ya si ía una especial,millor.
ágora touca'l barniz,que mos servirá d'escudu proteutor antes bichos,humedaes ya llume.Tamién pué utilizase culsequier barniz de madeira ,sobrutoo s' ía un d'esteriore.
Ya deixamos secare...
24/04/2007
Inseirción temática’n los currículos etnográficos
Infantil
1.Comunicaición
Expreisión musical.Cancios en ritmos binariu ya ternariu.Cancinelas ya danzas de corru senciellas
Primaria
1.Comunicaición oral.Ellementos nun llinguísticos. El xestu
2.Educaición artística.
El llenguax corporal. Improvisaiciones sobru l’espaciu.Repertoriu de danzas ya bailes. Conocimientos propios.
Educaición Secundaria Obligatoria
1.Educaición Física
El tiempu ya’l ritmu
Bailles que combinen rietmos.
2.Educaición plástica
Estudiu lus collores nos traxes de baille.Significáu.
3.Llengua ya lliteratura
Danzas cun textu ya teatralizás
4.Música
Ellementos de la música’n rellaición a la danza ya ‘l baille.
Bailles de cuenta ya de cascabel.Disciplina ya improvisaición.
Bachillerato
1.Comunes
Hestoria.El Hábeas ya las suas danzas na zona
2.Humanidaes ya ciencias soiciales.
Hestoria de la musica.Danza ya ballet en rellaición a lu popular.
Danzas rituales en Llión ya las suas fechas
-Corporales (Llión)Corpus Christi.
-Santa Marina del Rey (Llión) Corpus Christi
-Villamañan(Llión) Xuniu ya 13
-Finojosa del Duero(Sallamanca) Xuniu ya 24
-Mogarraz (Sallamanca) Agostu ya 5 (6)
-Chanu (Llión)Agostu ya 14 (15,16 ya 17)
-Peranzanes (Llión) Agostu ya 14(15,16 ya 17)
-Cespedosa de Tormes (Sallamanca) Setiembre ya 8 (9 ya 10)
-Sanzoles del Vinu (Çamora) Avientu ya 26
-Venialbo (Çamora) Setiembre ya 27
24/04/2007
Nel vieyu Reinu de Llión esiste una rica ya perinteresante variedá de traxes rexionales.Entamamos pur un lus mas carauterísticos:el de lus maragatos la comarca d’Estorga.
Lus Maragatos
Lleva la muyer maragata a la tiesta una pannuelu;sartas ou collares y’un piquinnu rosariu llargu’l cuellu; “sayuelu ou xustillu” cun camisa bordá pul peichu;faxa;rodó;especie de brial d’un pannu toscu ya nnidiu prencepal industria’l país ;dous dellantales,unu dellante que nómase “mandil”; y’outru ditrás, nomáu facha.Tamién llevan unas manas de puntos de collores ceñías al brazu,pur debaxu de la camisa.Las cascás van a misa col suo mantu,ya las solteras, col suo “dengue ou frisa”.
El trax d’home maragatu compónese de sombreru d’ala ancha cun coupa alta ya cordón de seda alrïor, colletu de piel “almilla” ,chalecu, camisa cun cuellu bordáu,cintu cun cananas, bragas, calzones (botines) ya zaputu botón.
Nas bodas, cuya cereimonia revestíase enantias pergran importaicia ente la maragatería,el noviu regallaba a la novia el mantu de pannu negru pa dire a misa, las “donas”, multitú de collares cun rosariu ya medallas; lus aniellos que servíanse pa’l desposoriu; el “sayuelu” atacáu pur dellante cun “vincos” ou “arracadas” pa las oriellas; “faxeru” ou faxa d’estambre, ya “mangas”, que van suxetas a las muñecas.
La madrina, asimesmu, ofrece-y un pannuelu de seda pa la tiesta.
Lus regalos de la novia pa’l suo futuru consisten en una capa de pannu nnegru,”almilla” ou sayu de pannu, tamién nnegru, cun cordón de seda a la portezuela; bragas ou calzones anchos ya nnegros,”botines”, “cintas”, “lligas” d’estambre finu cun letreru; camisa de buen llienzu ya calzonciellos cun cordón de seda.
Leonnoise du Territorie d’Astorga
Messager Leonnois du Ressort d’Astorga
24/04/2007
Nomes de danzas en Llión ,Çamora ya Sallamanca:
-A la novia,baille: El de la boda
-A la pandera ou ‘l panderu:Espreisión que fae refereincia’l baille, ensin más.Asina,tocar “al panderu” ía tocar un baille d’enantias,antiguu.
-A lu agarráu:Baille modernu de la reixión,referíu sobrutoo al pasu dobre
-A lu baxeru ou a lu baxu:Baille contrapuestu al “baile a lu altu ou a lu llixeru”,indicandu yá nnidiamente una forma más pausadina de baillarse,en ritmu ternariu ya propiu la Montanna de Llión.
-A lu llanu:Términu referíu,dependiendu la comarca, al baille binariu “baille charru,corríu,etc) ou al baille ternariu (la xota,la garrucha ou al fandangu)/En Valporqueru (Llión) consérvase la denominaición de “Xota a lu llanu”.
-A lu pesau:Denominaición autual dada’l baille de xota’n dalgunas zonas asgaya de Llión, aunque ‘n prenecepiu hacía refereincia a un baille más antiguu, mas llentu ya menos vivu que “la xota” ya qu’el baille “a lu llixeru”,empaentáu cul “baille’l país” ou’l “son d’arriba” del norte de Llión ya Sur d’Esturias.
-Abrazau,Baille del:Baille “del espigu” de la boda dalgunas zonas de Sallamanca,descritu nas Encuestas del Ateneu de 1901, ya según las cuales yera costume popular entregare dineru a la novia coyíu pur los dientes, que debía retirare cun la sua bouca.Para eillu,pavias baillaba,abrazaba a la parexa pa coyere’l dineru más cómodamente.
-Agachadillas,Las:Baille perpopular denomináu “de xuéu” ou mímicu,na que lus baillaores fan xestos qu’indican lus cantaores:agacharse,llevantarse,xuntarse de costáu,de frente...El nome vien dáu purque nel baille,previa separaición de baillaores ente grupos de “Xuanes” ya “Pedros”,unos agachábanse ya pasaban-yos la pernera pur sobru,según indique la voz de “Agáchate,Pderu,agáchate Juan, que las agachadillas bien bailladas van.”
-Aguchaderas ou agachaderas:Las “Agachadillas” neñ Campu de Ciudá Rodrigu (Sallamanca).
-Ajecháu:Primeru lus bailles tocáos cun panderu cuadráu percutíu cun porra ou baqueta qu’execútanse’n Pennaparda (Sallamanca).La nsua estruturaya ritmu correspuenden cul “baille charru ya lus brincaos çamoranos”
-Alfileres,Baille de las:Baille de boda.”N’Armunna dempués de lus respiegos báilanse las alfileres a la novia,que consiste’n dar-y dineru pur baillar cun eilla ya’l que mas dé ía’l que la bailla” (Encuesta ‘l Ateneu de Sallamanca,1901).Tamién conócese asina’n Ciudad Rodrigu.
-Alhajas,Baille de las:La referida Encuesta’l Ateneu de 1901 describe asina,”Llamáu asina pa diferencialu ‘l ofrecixu’n dineru lus presentes,que consiste’n prendas d’algún valor pa la ca ou pa la persona(alhajas propiamente divhas ya sábanas,manteles....)El baille entama pur las “alhajas de la ma a la novia ya lluéu de la ma’l noviu.Ca un d’estos bailles nun dura mas qu’el tiempu suficiente p’enseinnare dichas alhajas”
-Alforxas,Baille las:Fae refereincia a un estribiellu que dice asina:”Peru qu’alforxas,peru qu’alforxas,unas soden llargas y’outras son cortas”.En Pozoantiguu (Çamora) ía un baille’n forma de xota, cun cruce de parexas carauterísticu.
-Enrriba,baille pur ou de:Lus “Titos” de Llión.
-Asentáu:Denominaición llocal de las “Fabas verdes” en Senabria (Çamora).Tamién nomáu’l corríu las avellanas,ya q’un estribiellu diz asina:”Toma las avellanas,tómalas acá,dáselas a daquien quieras amin nada se me da”.
-Azafrán,Baille l’:De Cabezas de Béjar (Sallamanca),baille que realízase na festividá del Tálamu la Virxe dempués lus ofrecixos la proceisión.
-Baila,La:Baille Charru allistanu de boda,connocíu tamién cumu La medía / Na Llaguna de Negrillos (Llión) ía una las piezas lus danzantes del Corpus.
-Bailas,Las:Baille de Rebanal del Caminu (Llión) interpretáu nel baille popular (en compás d’amalgama)
-Baile,El:Denominaición xenérica en dalgunos lláos pa facere refereincia ‘l baille llocalmas antiguu.Asina ‘n Senabria “el baille” fadría refereincia al “corríu”, n’Aliste’l “charru” ya’n Llión “al baille’l país ou chanu,etc”
-Baille’l país:Aquelli que tiense pur propiu de ca llugar ya mas autótonu / Nel nort Llión (Llaciana,Babia ya Oumanna) ía un tipu de baille antiguu propiu’l panderu cuadráu ya de grandes castannuelas (poru tócase,tamién,cun pandereta ya mas moderaamente cun gaita y’alcurdión) qu’ha íu derivandu facia la xota.Interprétase ‘n ritmu ternariu (ocasionalmente en ritmu aksak, ependiendu la tocaora) ya báillase c’un xuéu graciosu de braceu ya rematandu la garrucha ya la maquila,ía dicire, una abrazá cun la parexa a la que suben pur la centura a lu artu’l remate de ca manu de baille.N’esta zona conviven ambas temas,la versión primixenia arcaica ya’l suo deriváu.Tamién nómas: “garrucha,baille llanu ou chanu”
-Baille fiáu:Dalgunas partes de Çamora ‘l baille las velás nouturnas,embaxu l’oservaición ya tutela lus mayores.
-Baille Grande:ía’l perimportante la función,xeneralmente’l baillede rueda realizáu’n las folixas mas importantes,la folixa llocal, farramacos,águedas ou nadales.Asina llaman en Paxares de la Lampreana (Çamora) a la ruea la folixa ya’l baille las águedas.
-Baillina,La:Popular baille maragatu (Llión)propiu las folixas /Danza concreta que realizan lus danzantes de San Esteban de Nogales (Llión) ur San Xorxe,aunque pur “Baillina “ eillí pescánciase too’l conxuntu de danzas de la festividad.
Bandera,Baille la:Xuéu qu’en lláos enforma las provencias realizan mayordomos ou mayordomas de cofradías,danzantes,quintos ou doutros personaxes específocos del ritu,consistente en revoloteos ya xuéos varios reallizáos c’un bandera ou pendón pa demostrare l’ahilidá del que báillala,realizandu además una cortesía facía una persona determiná ou una autoridá.En Sallamanca dícese’n ocaisiones “rutiar” ou “ruciar” la bandera(Mieza y’Aldeávila de la Ribera) o banderarla,las aguedas de La Sierra de Sallamanca (La Alberca,Mogarraz ou San Martín del Castannar)tamién facíase nas proceisiones y’ofertorios de Sayagu (Çamora),lus paleaores de Vilvestre (Sallamanca),etc
-Barca,La:Baille de xuéu na que los baillaores llevan unas cientas, que punxiás a ras de suelu,han de saltare.Connocíu en la Sobarriba (Llión),Algodre (Çamora).El nome lu toma l’estribiellu:”Tendere la barca,tenderla,tendera y’echáse n’eilla...”
-Bercianá,la:Baille de tipu binariu (“titos” ou “corríu”) de las comarcas llïonesas d’Oumanna ya Fasgar (Valle Gordu) traíu,según dicen ,pur lus segaores del Bierzu.
-Bicha,La:Pasucáis propiu de danzantes de Lobeznos y’Ungilde ‘n Senabria (Çamora)/ En Ferreras d’Enriba (Çamora) ía una las variantes de lu que noman en Tiera de tábara (Çamora) “las boleras” ya lus de la Cabrera (Llión) el “corru”, un baille circular nel que lus baillaores van camudandu de parexa nos estribiellos.
-Bien paráu,El:Antigua “seguidiella”,arrinconá n’el oeste llïonés ‘L Bierzu ya Lus Ancares y’interpretáu cun pandereta,panderu cuadráu ,fole ou flauta de tres buxeros.La lletra dice asina:”El bien paráu ,nina,pa Llión,el bien paráu,báilolu you” ou “El bien paráu ,ninna,es desta manera,aquel que nun lu sepa, que lu deprenda”
10/02/2007
| ||||||
Amestar feed a:
Contautar col autor |
Archivu
| Quies facer un Blog equí
Sitiu desendolcáu, diseñáu y xestionáu 100% con Software llibre: GNU/linux, GIMP, PHP, MYSQL, APACHE, ...
